(+84) 374 28 69 17 ducnghiem@daubep.pro

“Em yêu thích nấu nướng, em có nên theo nghề bếp hay không?” luôn nằm trong số những câu hỏi thường gặp nhất của bạn đọc gửi tới ĐầuBếp.Pro.

Đây là một nỗi trăn trở chính đáng, bởi vì nó không chỉ xuất phát từ những bạn trẻ sắp sửa tốt nghiệp cấp III, mà phần nhiều hơn lại đến từ những bạn sinh viên đã tốt nghiệp một ngành học khác, hoặc thậm chí sắp sửa ra trường.

Lựa chọn làm bếp tức là đối diện với nguy cơ đánh đổi thời gian, công sức, tiền bạc trong suốt 2-4 năm qua. Chưa kể, lựa chọn này có thể còn vấp phải sự phản đối của các bậc phụ huynh, dẫn đến những căng thẳng trong mối quan hệ gia đình.

Sau đây chúng tôi sẽ chỉ cho các bạn 2 cách đơn giản nhất để tự trả lời câu hỏi “Có nên theo nghề bếp hay không?” Bạn có thể chọn cách nào phù hợp với hoàn cảnh của mình nhất, hoặc thử lần lượt cả hai cách thì càng tốt.

Cứ yêu thích nấu ăn thì nên theo nghề bếp?

“Yêu thích” là cách dùng từ khiêm tốn đấy, nhiều bạn đọc khi gửi thư cho daubep.pro còn khẳng định mình có niềm “đam mê” với việc nấu nướng cơ. Nhưng có phải cứ yêu thích, hay đam mê, nấu nướng thì nên theo nghề bếp hay không?

Bạn hãy thử tìm đến hai ví dụ khác để trả lời cho câu hỏi này:

  • Xung quanh bạn có ai thích ca hát nhưng giọng hát lại rất dở hay không?
  • Gần nhà bạn có cửa hàng sửa xe nào hay không?

Xác suất để người thích ca hát nhưng giọng ca trời phú… dở đó muốn trở thành ca sỹ là bao nhiêu? Xác suất những người thợ ở cửa hàng sửa xe đó yêu thích, hay đam mê, công việc họ đang làm là bao nhiêu?

Tôi mạnh dạn đặt ra con số 50 : 50 cho cả hai trường hợp.

Chuyện yêu nấu nướng và công việc làm bếp cũng giống như vậy. Chúng ta luôn có thể đam mê, yêu thích một hoạt động tay chân hoặc đầu óc nào đó. Nhưng để biến hoạt động đó trở thành nghề nghiệp mà chúng ta sẽ dành nhiều năm tuổi đời để theo đuổi thì nó đòi hỏi nhiều yếu tố khác nữa.

Khả năng và nhu cầu về Kinh tế

Việt Nam chịu nhiều ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 trong suốt gần hai năm qua là một cảnh tỉnh cho những người đang muốn theo đuổi nghề bếp nói riêng và ngành F&B (viết tắt của Food & Beverage – ngành dịch vụ ăn uống) nói chung.

Là một người đã trong nghề được 10 năm, để tôi nói với các bạn một vài sự thật:

  • Sau đợt dịch này, chắc chắn có nhiều người từng làm bếp sẽ không quay lại nghề nữa.
  • Toàn cảnh F&B Việt Nam sẽ khó có thể khôi phục lại được trạng thái khỏe mạnh như hai năm trước, chí ít là trong hai năm tới.
  • Những người giỏi và đã thành công vẫn sẽ mau chóng kiếm được việc tốt, thu nhập cao. Nhưng mức lương chung sẽ thấp hơn trước do nguồn cung lao động vượt quá cầu và các chủ đầu tư sẽ tinh giản biên chế, thay đổi mô hình hoạt động hoặc ưu tiên quỹ dự phòng cho những trường hợp xấu trong tương lai.

Vậy nên trước khi nói chuyện tương lai 5, 10 năm, bạn phải xác định được kinh tế của bản thân ở thời điểm hiện tại đã.

daubep.pro - co nen theo nghe bep
Nguồn: istock

Hãy cầm cây bút, tờ giấy và chiếc máy tính lên để tìm câu trả lời một cách thật chi tiết cho câu hỏi: mỗi tháng bạn cần tối thiểu bao nhiêu tiền để sinh sống, trong từng giai đoạn: 1-2 năm, 3-5 năm tiếp theo?

Kế tiếp, hãy xác định thật chắc chắn: gia đình hỗ trợ bạn được bao nhiêu % trong số đó, và trong khoảng thời gian bao lâu?

Mức lương trung bình của một phụ bếp tại thời điểm trước dịch Covid-19 lần hai là từ 5-6 triệu/ tháng. Đối với nhiều người đi làm xa quê, số tiền này chỉ đủ chi trả cho cuộc sống hàng ngày và giỏi lắm thì tiết kiệm được 1-2 triệu đồng.

Đó là viễn cảnh thu nhập của bạn trong 1-2 năm đầu tiên khi chọn làm bếp toàn thời gian. Bạn có thể sống ổn với mức thu nhập đó hay không?

Năng khiếu, Tầm nhìn và Tham vọng

“Cần cù bù thông minh”, người xưa đã nói như vậy. Đúng là bạn có thể dùng sự chăm chỉ, nỗ lực gấp đôi, gấp ba người khác để bù lại sự thiếu hụt về năng khiếu của mình.

Nhưng sẽ thế nào nếu xung quanh bạn là những người vừa có năng khiếu lại vừa chăm chỉ?

daubep.pro - co nen theo nghe bep

Trong đại dịch Covid-19, có rất nhiều nhà hàng, thậm chí chuỗi nhà hàng – khách sạn lớn trên toàn thế giới đã phải tuyên bố đóng cửa. Trong bối cảnh ảm đạm đó, đại diện của đầu bếp Gordon Ramsay bất ngờ đưa ra báo cáo về việc tập đoàn của ông đã đưa vào hoạt động thêm 12 chi nhánh mới kể từ tháng 4/2021 và vẫn sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu 50 chi nhánh trên toàn Anh quốc.

Chúng ta sẽ luôn thắc mắc tại sao cùng là làm bếp, cùng là nấu nướng, nhưng lại có những người thành công đến mức khó tin, và có những người cả đời vẫn chỉ “làng nhàng” với mức lương mười mấy, hai mươi triệu?

Thực tế, đây là chuyện sẽ xảy ra ở bất cứ ngành nghề nào. Muốn đạt được thành công hơn người, bạn bắt buộc phải có năng khiếu, tầm nhìn và tham vọng.

Vậy nên trước khi chỉ cho các bạn 2 cách để tự kiểm tra xem mình có nên theo nghề bếp hay không, tôi sẽ đề nghị bạn nghiêm túc ngồi xuống với cây bút và tờ giấy, để không chỉ viết ra các bài toán kinh tế như ở phần trên đã đề cập, mà còn viết ra một kế hoạch 2 năm, 5 năm, 10 năm và hơn thế nữa, càng chi tiết càng tốt.

Những người thành công, trong mọi lĩnh vực, đều bắt đầu với một tầm nhìn xa. Họ hình dung ra viễn cảnh ở xa nhất, sau đó đi lùi trở lại với kế hoạch trung hạn và ngắn hạn. Họ linh hoạt và nhạy bén với những biến động diễn ra mỗi ngày để điều chỉnh các kế hoạch này, nhưng không rời xa viễn cảnh ban đầu.

Hãy nhớ rằng kế hoạch và mục tiêu có thể thay đổi, điều chỉnh theo thời gian tùy vào tình hình thực tế. Nhưng bạn không thể nhắm tịt mắt mà bước đi không định hướng ngay từ những bước đầu tiên.

Việc có một kế hoạch và những mục tiêu rõ ràng cho bản thân cũng sẽ là công cụ hữu ích để bạn thuyết phục gia đình mình, nếu vấp phải sự phản đối của cha mẹ khi bày tỏ mong muốn đi theo nghề bếp.

Có nên theo nghề bếp hay không?

Giờ chúng ta sẽ bước vào phần chính của bài viết, với 2 cách đơn giản để xác định việc bạn có nên theo nghề bếp hay không.

1. Xung phong làm người nội trợ trong gia đình

daubep.pro - co nen theo nghe bep

Cách thứ nhất để biết mình có nên theo nghề bếp hay không là hãy xung phong đảm nhận công việc nội trợ trong gia đình, trong khoảng thời gian ít nhất là 3 tháng.

Tại sao lại như vậy?

Thành viên gia đình là thực khách (và nhà đầu tư)

Đừng nhìn cha mẹ, anh chị em là người thân trong gia đình nữa. Hãy coi họ là những thực khách – và chủ đầu tư – đầu tiên mà bạn sẽ phục vụ.

Nếu bạn không thể thuyết phục được những thực khách gần gũi với mình nhất rằng bạn có thể nấu nướng (chưa kể họ còn là “nhà đầu tư kinh tế” cho bạn đi học và “tài trợ” bạn trong những ngày đầu tiên đi làm với mức lương ba cọc ba đồng sau này nữa) thì làm sao bạn có thể thuyết phục nhà tuyển dụng và khách hàng trong tương lai?

Tự học kỹ năng cơ bản

Thông qua việc tự đi chợ, nấu cơm hàng ngày, bạn sẽ học được các kỹ năng cơ bản như cách lựa chọn thịt cá, rau củ tươi ngon, cách sơ chế, tẩm ướp và nấu nướng chúng thành món ăn hoàn chỉnh. Ở giai đoạn này, bạn có một trợ thủ đắc lực là mẹ (hoặc bất cứ ai từng đóng vai nội trợ trước khi bạn xung phong thế chỗ) và… Google.

Nhưng nếu bạn vấp phải sự phản đối của mẹ thì sao? “Trông mày loay hoay ngứa cả mắt, để mẹ làm!”, “Mày mà nấu có chó nó ăn!”, “Mọi người đói cả rồi, sắp xong chưa, thôi để mẹ làm cho nhanh!” vân vân và vân vân?

Hãy đưa ra lời đề nghị một cách nghiêm túc và giải thích lý do. Hoặc đơn giản hơn, hãy đưa bài viết này cho mẹ bạn đọc.

Mỗi bữa cơm là một thực đơn nho nhỏ

Trừ khi gia đình bạn có thói quen mỗi bữa cơm chỉ ăn độc một món, thì mâm cơm gia đình cũng có thể coi là một thực đơn nho nhỏ với món thịt cá, món rau củ, món canh nước… Học cách xoay sở với số tiền đi chợ (giống mẹ) mỗi ngày để soạn ra một mâm cơm tươm tất, không trùng lặp cả tuần lễ – bạn có làm nổi không?

Sự kiên trì và khả năng vượt qua những lúc mệt mỏi

3 tháng là khoảng thời gian vừa đủ để xác nhận sự kiên trì của bạn. Những người thiếu kiên định, hoặc chỉ nghĩ tới chuyện làm bếp một cách bộc phát sẽ không vượt qua nổi khoảng thời gian này.

Có thể trong khoảng thời gian 3 tháng đó bạn vẫn còn vướng công việc hay chuyện học hành khác nữa. Đó cũng sẽ là một thử thách mà bạn phải tìm cách sắp xếp thời gian, lịch sinh hoạt để có thể vượt qua.

Sao cơ, khó quá à? Thôi nào, sau này khi đi làm chính thức rồi bạn sẽ thường xuyên ở trong bếp từ 8 đến 12 tiếng mỗi ngày đấy. Rồi còn có người yêu, lập gia đình, sinh con đẻ cái nữa. Nếu bạn không thể sắp xếp được thời gian cho việc đi chợ nấu cơm gia đình ngay từ bây giờ, thì nghĩ gì tới những ngày tháng tương lai? Bỏ cuộc đi bạn ơi!

2. Xin làm phụ việc ở nhà hàng, quán ăn

Một khóa học bếp ngắn hạn sẽ tiêu tốn của bạn sơ sơ 6 tháng cuộc đời và 30 triệu tiền mặt.

Xem thêm bài viết: Tự học làm bếp: có nên không?

Bởi vì môi trường lớp học luôn rất khác với môi trường làm việc thực tế, nên bạn sẽ không thể sử dụng các yếu tố trong lớp học làm tiêu chí đo lường và thử thách “niềm đam mê với nấu ăn” được.

Điều gì sẽ xảy ra nếu sau 6 tháng (và mất một đống tiền) bạn mới nhận ra mình không thực sự thích, hoặc phù hợp, với nghề bếp?

Vậy nên cách thứ hai để trả lời câu hỏi “Có nên theo nghề bếp hay không?” là hãy lăn xả vào môi trường thực tế để hiểu nó hơn.

  • Bạn thấy thích thú với đồ Âu? Hãy xin làm phụ việc ở một nhà hàng Âu.
  • Bạn thấy thích thú với đồ Việt? Hãy xin vào làm phụ việc ở một nhà hàng Việt.
  • Bạn không có kinh nghiệm và bị người ta từ chối thẳng thừng? Hãy mạnh dạn xin vào làm không lương, ít nhất là 2 tháng đầu.

Chẳng có gì thì thiệt thòi ở đây cả. 2 tháng làm việc không lương đó, ít nhất bạn cũng sẽ học được cách rửa bát, nhặt rau. Những mệt mỏi về thể xác sẽ là cơ hội đầu tiên để thử thách sức khỏe. Những mối quan hệ với đồng nghiệp có thể là nền tảng để xin việc sau này. Và 30 triệu vẫn còn ở trong túi, xin chúc mừng!

6 tháng trường học – 6 tháng “trường đời”

Nếu áp dụng lần lượt cả 2 cách trên, bạn sẽ mất khoảng 5-6 tháng, tương đương với thời gian của một khóa học làm bếp ngắn hạn. Điều tuyệt vời của cách thức này là bạn có thể thực hiện chúng ngay cả khi vẫn còn đang đi học.

Đây có lẽ là “phép thử” khôn ngoan nhất cho các bạn đang theo học một ngành khác mà có suy nghĩ bỏ ngang để chuyển sang học làm bếp.

Sau 5-6 tháng thực hiện thử nghiệm, có thể bạn sẽ thêm phần chắc chắn vào mong muốn trở thành đầu bếp của mình. Khi đó bạn đã có trong tay một bản kế hoạch (nếu làm theo hướng dẫn ở phần đầu bài viết này) và bằng chứng thực tế (từ công việc nội trợ lẫn làm thêm trong nhà hàng) để thuyết phục gia đình ủng hộ lựa chọn đó.

Cũng rất có thể, trong 5-6 tháng thử nghiệm, bạn nhận ra mình không thực sự phù hợp với nghề bếp như đã nghĩ. Lúc này, bạn đừng hoang mang hay thất vọng. Bởi mỗi con người đều cần rất nhiều thời gian và sự trải nghiệm để biết được rốt cuộc mình muốn gì, phù hợp với công việc gì.

Công thức xây dựng kế hoạch + trải nghiệm thực tế nói trên thực chất có thể áp dụng cho hầu hết mọi lĩnh vực. Vậy nếu như trở thành đầu bếp không phải là đáp án đúng, thì bạn vẫn có thể bình tĩnh sử dụng chúng để xác định tiếp những mong muốn tiếp sau.

daubep.pro - co nen theo nghe bep

Một câu chuyện thú vị cuối cùng mà có thể bạn còn chưa biết về đầu bếp Gordon Ramsay:

Ông từng có đam mê trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và chơi cho đội Rangers ở Glasgow (Anh) từ năm 15 tới năm 18 tuổi, trước khi gặp phải một chấn thương nặng và buộc phải giải nghệ. Từ đây ông mới bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về sở thích nấu ăn. Nhưng mặc dù đã từng là một đầu bếp tập sự tại nhà hàng của đầu bếp Marco Pierre White, Gordon Ramsay lại chọn học ngành quản trị khách sạn tại trường Đại học kỹ thuật Bắc Oxfordshire, với tham vọng làm chủ chuỗi nhà hàng mang tên mình sau này.

Bạn đã thấy tầm quan trọng của việc có một tầm nhìn và xây dựng kế hoạch ngay từ ban đầu rồi chứ?